ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
33
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
فرمان أول ( تقوى الهى ) وفرمان سوّم ( پيمودن صراط مستقيم ) دستوراتى هستند كه موانع توجّه به خدا را از بين برده نفس امّاره را به أطاعت وفرمانبرى وا مىدارند ؛ وفرمان دوّم ( فرار به سوى خدا ) سمت حركت وسير إلى اللّه را توضيح مىدهد . ضمن مطالب قبل توضيح داده شد ، كه رعايت أمور سه گانه ، هدفهايى هستند كه رياضت را ايجاب مىكنند ، ورياضت به نوبهء خود سبب رشد استعداد مىشود ونهايتا انسان به كمال مطلوب ومقام بلند تقرّب الهى دست مىيابد . به همين دليل است كه حضرت فرمودهاند : « علي ( ع ) با رعايت اين سه امر رستگارى شما را در قيامت ضمانت مىكند هر چند در اين دنيا بهره كمي نصيبتان گردد ويا أحيانا به چيزى از نعمتهاى دنيا دست نيابيد . » توضيح فرموده حضرت اين است كه اگر شما به واجباتى كه از اين أمور مقرر گرديده است ، قيام كنيد در دنياي ديگر سبب رستگاريتان مىشود وآن همان بهشتى است كه نهرها در آن جارى است . نتايج حقيقي هم همين امورند ، كه درستكاران به منظور همين فوايد عمل مىكنند ؛ وبه خاطر همين نعمات بر يكديگر سبقت مىگيرند . اگر سود شايسته انسان در اين دنيا بدرستى تأمين نشود ، تا حدّى رستگارى دو دنيا ، براي آن كه توانش را ، در راه رسيدن به خير دنيا وآخرت صرف كند ، ميسّر است . زيرا ذيحق بودنش براي رسيدن به كمال مطلوب ، در علم خدا محفوظ مىباشد ؛ وچون رسيدن به خوشبختى ورستگارى براي كساني كه به شايستگى ، أوامر لازمه را انجام دهند ، در علم حضرت علي ( ع ) بروشنى وجوب ولزوم داشته است ؛ آن حضرت خود را ضامن رستگارى آنان در قيامت دانسته است . ممكن است اين سؤال پيش آيد كه ذيل خطبه چندان ربطى به صدر خطبه ندارد ! شارح بزرگوار چنين توضيح مىدهد .